Η «Υλοποίηση βιωματικών περιβαλλοντικών εργαστηρίων σε Δημοτικά σχολεία του Δήμου Θέρμης» πραγματοποιείται από τον Δήμο Θέρμης, με στόχο την ενίσχυση της βιωματικής περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και της ενεργού συμμετοχής των μαθητών και των μαθητριών στη φροντίδα του σχολικού και φυσικού περιβάλλοντος. Από το 2022, η Μαμαγαία έχει τη χαρά να αποτελεί σταθερό συνεργάτη του Δήμου και των σχολικών κοινοτήτων, υποστηρίζοντας την υλοποίηση και τη σταδιακή εξέλιξη της δράσης. Η δράση συνδέει την περιβαλλοντική γνώση με την πράξη και εξελίσσεται σταδιακά μέσα από τέσσερα εκπαιδευτικά στάδια: τη διαχείριση απορριμμάτων και την κομποστοποίηση, τη δημιουργία και φροντίδα σχολικών λαχανόκηπων, την εμβάθυνση στην υγεία του εδάφους και τις αναγεννητικές πρακτικές και, τέλος, τη μεταποίηση και αξιοποίηση της παραγωγής.
Η συμμετοχή ενός νέου σχολείου ξεκινά με βιωματικά εργαστήρια διαχείρισης απορριμμάτων, κυκλικής οικονομίας και κομποστοποίησης, μέσα από τα οποία τα παιδιά γνωρίζουν τον κύκλο των υλικών και τη σημασία της επιστροφής των οργανικών υπολειμμάτων στο έδαφος. Η δημιουργία ή αξιοποίηση σημείων κομποστοποίησης στο σχολείο αποτελεί ένα πρώτο βήμα σύνδεσης της περιβαλλοντικής γνώσης με την καθημερινή πρακτική.
Στη συνέχεια, τα σχολεία προχωρούν στη δημιουργία και φροντίδα σχολικών λαχανόκηπων, μέσα από συμμετοχικά εργαστήρια με τη συμμετοχή μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων και μελών της σχολικής κοινότητας. Η διαδικασία περιλαμβάνει τον συλλογικό σχεδιασμό του χώρου, τη λήψη αποφάσεων, τη φύτευση, την καλλιέργεια και τη συγκομιδή. Αξιοποιώντας εργαλεία Συμμετοχικού Σχεδιασμού, η σχολική κοινότητα συνδιαμορφώνει τις παρεμβάσεις και αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της σχολικής αυλής, καλλιεργώντας την αίσθηση συλλογικής ευθύνης και συμμετοχής.
Ο λαχανόκηπος λειτουργεί ως ζωντανό εργαστήριο οικολογικής σκέψης και βιώσιμων πρακτικών. Μέσα από τις αρχές της περμακουλτούρας και της αναγεννητικής γεωργίας, τα παιδιά γνωρίζουν τη λειτουργία των οικοσυστημάτων, τη σημασία της βιοποικιλότητας και της υγείας του εδάφους, ενώ πειραματίζονται με φυσικές μεθόδους λίπανσης, όπως το Bokashi. Παράλληλα, η ψυχοπαιδαγωγική προσέγγιση και η Σοσιοκρατική Κυκλική Μέθοδος ενισχύουν τη συνεργασία, την έκφραση, την ισότιμη συμμετοχή και τη συλλογική λήψη αποφάσεων, ενώ οι Τέχνες στην Εκπαίδευση προσφέρουν δημιουργικούς τρόπους προσέγγισης των περιβαλλοντικών θεμάτων.
Καθώς η συμμετοχή των σχολείων εξελίσσεται, η καλλιέργεια συνδέεται με το επόμενο στάδιο του κύκλου της τροφής, δηλαδή τη μεταποίηση και αξιοποίηση της παραγωγής. Οι μαθητές και οι μαθήτριες επεξεργάζονται προϊόντα του σχολικού λαχανόκηπου, δημιουργώντας τουρσιά, μαρμελάδες φράουλας, αρωματικά λάδια, κεραλοιφές και άλλα παρασκευάσματα. Έτσι, γνωρίζουν στην πράξη τη διαδρομή της τροφής από το έδαφος έως την τελική της αξιοποίηση, ενώ η παραγωγή μπορεί να συνδεθεί και με την κοινωνική προσφορά. Οι περιβαλλοντικές γιορτές στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς λειτουργούν ως σημεία συνάντησης, όπου μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και μέλη της σχολικής κοινότητας μοιράζονται όσα έμαθαν και δημιούργησαν.
Κατά την τέταρτη συνεχή χρονιά υλοποίησης (2025-26) συμμετείχαν 218 μαθητές και μαθήτριες και 13 εκπαιδευτικοί από 6 Δημοτικά σχολεία του Δήμου Θέρμης, σε 10 τμήματα Β’, Δ’, Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού. Μέσα από δράσεις ευαισθητοποίησης, διάχυσης και περιβαλλοντικές γιορτές συμμετείχαν επιπλέον 125+ μαθητές και μαθήτριες, 110+ γονείς και κηδεμόνες και 10+ εκπαιδευτικοί. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 32 βιωματικές εκπαιδευτικές συναντήσεις, 6 συμμετοχικά εργαστήρια κατασκευής λαχανόκηπων, 2 εργαστήρια οραματικής χαρτογράφησης και 6 περιβαλλοντικές γιορτές, που αντιστοιχούν σε περισσότερες από 140 ώρες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και συμμετοχικής δράσης. Παράλληλα, δημιουργήθηκαν 2 νέοι σχολικοί λαχανόκηποι και 1 νέο σημείο κομποστοποίησης.
